TÓM TẮT

Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của dịch trùn quế (Perionyx excavatus) bổ sung vào khẩu phần lên sinh trưởng, sinh sản và hiệu quả kinh tế của gà Đông Tảo nuôi tại Phù Cát, Bình Định. Thí nghiệm sử dụng 125 gà 1 ngày tuổi, được chia ngẫu nhiên thành 5 lô (1 đối chứng - ĐC và 4 thí nghiệm - TN) với các mức bổ sung dịch trùn quế khác nhau (3ml hoặc 5ml/100g thức ăn) qua hai giai đoạn (5-9 và 10-22 tuần tuổi). Kết quả sau 22 tuần cho thấy, các lô bổ sung dịch trùn quế đều cải thiện rõ rệt các chỉ tiêu. Lô TN4 (bổ sung 5ml cho cả hai giai đoạn) đạt kết quả tối ưu: khối lượng cuối cùng cao nhất (3147,7 g/con), tỷ lệ sống cao nhất (88%), thành thục sinh dục sớm nhất (154 ngày), năng suất trứng/8 tuần đầu cao nhất (15,5 quả/mái) và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) thấp nhất (4,45). Lợi nhuận từ các lô TN cao hơn từ 2,8 đến 3,5 lần so với lô ĐC. Nghiên cứu kết luận việc bổ sung dịch trùn quế, đặc biệt là công thức 5ml/100g TAHH cho cả hai giai đoạn (TN4), mang lại hiệu quả toàn diện, góp phần phát triển bền vững giống gà Đông Tảo tại địa phương.

Từ khóa: Dịch trùn quế; Gà Đông Tảo; Sinh trưởng; Sinh sản; Hiệu quả kinh tế; Phù Cát.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Gà Đông Tảo (Gallus gallus domesticus) là giống gà bản địa quý hiếm của Việt Nam, có giá trị kinh tế cao nhờ chất lượng thịt thơm ngon và đặc điểm ngoại hình độc đáo. Tuy nhiên, giống gà này có nhược điểm là tăng trưởng chậm, năng suất sinh sản thấp và đang đối mặt với nguy cơ thoái hóa giống. Trong bối cảnh phát triển chăn nuôi bền vững, việc tìm kiếm các nguồn thức ăn tự nhiên, giàu dinh dưỡng để thay thế một phần thức ăn công nghiệp là rất cần thiết nhằm giảm chi phí, nâng cao sức khỏe vật nuôi và chất lượng sản phẩm.

Trùn quế (Perionyx excavatus) được biết đến là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, giàu acid amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh lợi ích của trùn quế trong khẩu phần gia cầm, giúp cải thiện tăng trưởng và nâng cao năng suất trứng. Tại Bình Định, chăn nuôi gà theo hướng hàng hóa đang phát triển mạnh, tuy nhiên các nghiên cứu về ứng dụng trùn quế cho giống gà bản địa quý như gà Đông Tảo trong điều kiện sinh thái của tỉnh còn hạn chế.

Xuất phát từ thực tiễn đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện ảnh hưởng của dịch trùn quế với các mức bổ sung khác nhau đến các chỉ tiêu sinh trưởng, sinh sản, khả năng kháng bệnh và hiệu quả kinh tế của gà Đông Tảo nuôi tại huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.

2. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu: 125 gà Đông Tảo 1 ngày tuổi Nguyên liệu bổ sung: Dịch trùn quế (Perionyx excavatus) Thức ăn: Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh (TAHH)

2.1.Vật liệu

a) Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 5 nghiệm thức: Lô đối chứng (ĐC): Khẩu phần cơ bản:

Lô TN1: Khẩu phần cơ bản + 3ml dịch trùn quế/100g TAHH (giai đoạn 5-9 tuần) và 3ml/100g TAHH (giai đoạn 10-22 tuần)

Lô TN2: Khẩu phần cơ bản + 5ml dịch trùn quế/100g TAHH (giai đoạn 5-9 tuần) và 3ml/100g TAHH (giai đoạn 10-22 tuần)

Lô TN3: Khẩu phần cơ bản + 3ml dịch trùn quế/100g TAHH (giai đoạn 5-9 tuần) và 5ml/100g TAHH (giai đoạn 10-22 tuần)

Lô TN4: Khẩu phần cơ bản + 5ml dịch trùn quế/100g TAHH (giai đoạn 5-9 tuần) và 5ml/100g TAHH (giai đoạn 10-22 tuần)

Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) chung cả giai đoạn 4-22 tuần của các lô TN (4,45-4,60) tốt hơn so với lô ĐC (5,47). Lô TN4 có FCR thấp nhất (4,45), cho thấy việc bổ sung dịch trùn quế giúp gà sử dụng thức ăn hiệu quả hơn.

Về hiệu quả kinh tế, mặc dù phát sinh thêm chi phí mua dịch trùn quế, nhưng do gà các lô TN có khối lượng xuất chuồng cao hơn và tỷ lệ sống tốt hơn, tổng thu từ các lô TN cao hơn nhiều so với lô ĐC. Lợi nhuận thu được từ các lô TN cao hơn từ 2,8 đến 3,5 lần so với lô ĐC, trong đó lô TN4 đạt lợi nhuận cao nhất.

4. KẾT LUẬN

Kết quả nghiên cứu khẳng định việc bổ sung dịch trùn quế vào khẩu phần có ảnh hưởng tích cực và toàn diện đến năng suất và hiệu quả chăn nuôi gà Đông Tảo tại Phù Cát, Bình Định.

Cụ thể, dịch trùn quế không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ sống, cải thiện sức khỏe đàn gà mà còn thúc đẩy sinh trưởng mạnh mẽ, thể hiện qua khối lượng cơ thể và các chiều đo (đặc biệt là đường kính chân) đều vượt trội so với lô đối chứng.

Đồng thời, khả năng sinh sản được cải thiện rõ rệt thông qua việc rút ngắn thời gian thành thục sinh dục và tăng năng suất trứng. Nhờ những lợi ích vượt trội này, hiệu quả sử dụng thức ăn được tối ưu và lợi nhuận kinh tế thu được từ các lô thí nghiệm cao hơn từ 2,8 đến 3,5 lần. Trong số các công thức thử nghiệm, công thức bổ sung 5 ml dịch trùn quế/100g thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho cả hai giai đoạn (5-9 tuần và 10-22 tuần) được đánh giá là mang lại kết quả tốt nhất, có thể được khuyến cáo áp dụng vào thực tiễn để phát triển bền vững giống gà quý Đông Tảo tại địa phương.

5. TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Wikipedia (2022). Chăn nuôi gia cầm. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia. Truy cập ngày 01/01/2024, từ https://vi.wikipedia.org/wiki/Chăn_nuôi_gia_cầm

[2] Thái Trần Bái (1979). Động vật không xương sống. NXB Giáo dục.

[3] Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bình Định (2016). “Báo Cáo kết quả điều tra chăn nuôi tại thời điểm 1/10/2016”, Số 682/BC-CTK.

[4] Cổng Thông tin điện tử tỉnh Bình Định. Truy cập ngày 01/01/2024, từ https://www.binhdinh.gov.vn

[5] (2008). Cơ sở sinh học của nhân giống và nuôi dưỡng gia cầm. NXB Khoa học và Kỹ thuật.

[6] Nguyễn Văn Duy (2013). Khả năng sinh sản của gà Hồ nuôi trong nông hộ tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Luận văn Thạc sĩ, Đại học Nông nghiệp Hà Nội.

[7] Nguyễn Huy Đạt, Vũ Thị Hưng, Hồ Xuân Tùng, Vũ Chí Thiện (2006). Nghiên cứu khả năng sản xuất của tổ hợp lai giữa gà Ai Cập và gà Ri vàng rơm trong điều kiện nuôi bán chăn thả. Báo cáo khoa học năm 2005 phần Nghiên cứu giống vật nuôi. Viện Chăn nuôi.

 [8] (2023). Đặc điểm sinh lý học của Giun Quế. Trại Giun Quế PHT. Truy cập ngày 01/01/2024, từ http://traigiunquepht.com/home/